Bir trafik kazası yaşanması durumunda araçlarda meydana gelen hasarlar onarılarak araç eski haline getirilse dahi araç artık kazalı olduğu için aracın ikinci el değeri bu durumda geçmişe göre düşmüş olacaktır.  Bu durum aracın satılmasını zorlaştır ve hasarlı aracın piyasa değeri düştüğü  için maddi değer kaybı yaşatır.

Araçta meydana gelen hasar nedeniyle oluşan değer kaybından kusurlu araca ait zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında ilgili sigorta şirketi bu değer kaybını da karşılamak zorundadır.

Araç Değer Kaybı Davası Kime Karşı Nasıl Açılır?

Araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle karşı tarafa ( kazaya sebebiyet veren kişiye ait aracın zorunlu trafik sigortasını yapan sigorta şirketine ) başvurmak gerekmektedi.  Araçta meydana gelen değer kaybının tespitine yönelik  gerekirse öncelikle bir ekpertiz raporu alınması ve akabinde araç değer kaybı davası açılması süreci hızlandıracaktır. Bu davanın hukuki olarak dayanağı Borçlar Kanunu’nun 122. maddesidir. Bu maddeye göre karşı taraf kazada bir kusuru bulunmadığını ispat etmek zorundadır. Şayet ispat edemiyorsa araçta meydana gelen kaybı ödemekle yükümlüdür.

Dava sürecinde aracınızda meydana gelen hasarın miktarını talep edebileceğiniz gibi, aracın tamiri için gereken zararı ve araç hasarlı olduğu için uğradığı değer kaybını da karşı taraftan talep edebilirsiniz. Ancak bu tür zararları sigorta şirketi değil araç sürücüsü ve işletenine karşı yöneltmek gerekir. Şayet araç kiralık ise ayrıca ulaşım giderlerini de karşı taraftan talep etmeniz mümkündür.  “… kaza günü itibariyle piyasadaki rayiç bedel … TL olan davaya konu aracın kaza sonrası değeri … TL’ye düşmüştür. Kaza tespit tutanağının ilgili sigorta şirketine ibraz edilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmaması sebebiyle, uğranılan değer kaybı ve sair hususların tazmini talep edilir. ” Bunun için ilgili mahkemeye veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na  başvuruda bulunmanız gerekmektedir.

Araç Değer Kaybı Taleplerinde Zamanaşımı Nedir?

Araç değer kaybı davalarında zaman aşımı süresi 2 yıl olarak belirlenmiştir. Bahsetmiş olduğumuz zaman aşımı süresi kaza tarihi itibaren başlamaktadır. Şayet son iki sene içerisinde herhangi bir kaza yapmışsanız araç değer kaybı davasıaçabilmektesiniz. Ancak bu süreyi aşan olaylar zaman aşımına uğrar.

Araç Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü’nce 23.09.2010 tarihinde yayınlanan sektör duyurusu ile araç değer kaybı tespitinin kara araçları branşında ruhsat sahibi sigorta ekspertsizleri tarafından yapılabileceği belirtilmiştir. Yani araç değer kaybı hesaplaması ekspersizlerce yapılmaktadır. Araç değer kaybı hesaplaması için hasar geçmişi ve niteliği, kilometresi, marka ve model bilgisi, üretim yılı, trafiğe çıkış tarihi, Pazar değeri gibi farktörler esas alınmaktadır.

Mahkemeler öncelikle bilirkişi incelemesi talep etmektedirler. Araçlarda kaza sonrası değer düşüklüğü, araçtaki hasarın büyüklüğü, dolayısıyla yapılan onarımın büyüklüğü ve tamirat sırasında işçilik kalitesi ile doğru orantılı olarak değişir. Sonuç olarak değer tespit ve tazminat davası açılabilmesi için karşı tarafın kazada kusurlu olması ve onarım yapılan kısımların kaza öncesi sağlam ve orijinal olması gerekmektedir. Çünkü daha önce örnek vermek gerekirse şasi bir onarım gördüyse bu durum aracın daha önce de kaza geçirdiğini gösterir. Yani araç daha önce değer kaybı yaşamıştır ve bu durumda ikinci bir değer kaybından söz edilemez. Bunun yanında farlar, silecekler, camlar, stoplar, tamponlar ve jantlar gibi onarım gerektirmeyen değişim isteyen parçalar için değer kaybı uygulanmamaktadır.

Yukarıda saymış olduğumuz koşullar bulunmaktaysa ilk olarak değer tespiti yaptırılır. Mahkeme veya Sigorta hakemi daha sonra bilirkişi atayacak, bilirkişi ise hasarın ve onarımın boyutlarına bakarak araçtaki değer kaybını gösteren bir rapor sunacaktır. Başvuru da bu rapora göre karara bağlanacaktır.

Teminat Dışı Kalan Haller Nelerdir?

Hasar sonrası aşağıdaki haller Değer Kaybı Teminatı dışındadır.

1) Mini onarım ile giderilebilen basit kaporta, plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo/teyp, lastk, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamları hasarları,

2) Ana iskelet ve şaside hasar olmaksızın, vidalı parçalarda yapılan onarım/değişim ile giderilebilen hasarlar

3) Aracın kaza anındaki rayiç değerinin %25’ini aşan değer kaybı talepleri, (Bu maddede düzenlenen sınır bir araç için talep edilecek toplam değer kaybı limiti olup daha önceden ödenen değer kaybı tazminatları limitten mahsup edilir.)

4) Kaza tarihi ile ihbar tarihi arasında araç üzerinde mülkiyet değişikliği olan araçlar ile ilgili talepler,

5) Çekme Belgeli ve Hurda Belgeli işlemi görmüş araçlar,

6) Kısa süreli kiralık araçlar, taksi, dolmuş, uzun süreli (bir yıl veya daha uzun) kiralık araçlarda eksper tarafından hesaplanan değer kaybı tutarının %50’sini aşan talepler, test aracı, koleksiyon ve antika araçlardaki hasar sebebiyle yapılan değer kaybı talepleri.